لطف الله هنرفر
148
اصفهان ( فارسى )
محتاج به رحمت خدا محمد رضا بن استاد حسين بناى اصفهانى » معرفى كرده است و بعد از نام او تاريخ 1028 هجرى ( 1618 ميلادى ) ديده مىشود . « 1 » مسجد شاه - در ضلع جنوبى ميدان تاريخى نقش جهان ، در سال 1020 هجرى ، مسجد شاه به فرمان شاه عباس كبير در بيستوچهارمين سال سلطنت او شروع به ساختمان شده است و به منظور تزيين ميدان بزرگ شاه در سال 1025 هجرى ، در حالى كه هنوز مشغول پىريزى قسمتهاى ديگر مسجد بودهاند ، سردر نفيس كاشيكارى معرّق آنرا به اتمام رسانيدهاند . كتيبهء سردر مسجد به خط ثلث عليرضاى عباسى و مورّخ به سال 1025 ، حاكى از آن است كه شاه عباس اين مسجد را از مال خالص خود بنا كرده و ثواب آنرا به روح جدّ اعظم خود ، شاه طهماسب ، اهدا نموده است . در ذيل اين كتيبه به خط ثلث محمد رضاى امامى ، كتيبهء ديگرى نصب شده كه به موجب آن از مقام معمارى و مهندسى معمار مسجد شاه ، استاد على اكبر اصفهانى و ناظر ساختمان ، محب على بيكالله تجليل شده است . مسجد شاه يكى از شاهكارهاى معمارى و كاشيكارى و حجّارى ايران در قرن يازدهم هجرى است و آخرين سال تاريخى كه در مسجد ديده مىشود سال 1077 هجرى ، يعنى آخرين سال سلطنت شاه عباس دوم و 1078 هجرى ، يعنى اولين سال سلطنت شاه سليمان است و معلوم مىدارد كه اتمام تزيينات مسجد در دورهء جانشينان شاه عباس كبير يعنى شاه صفى و شاه عباس دوم و شاه سليمان صورت گرفته است . كتيبههاى مسجد شاهكار خطّاطان معروف عهد صفوى مانند عليرضا عباسى و
--> ( 1 ) . - پروفسور آرثر آپم پوپ ، بررسى هنر ايران .